تحلیل پارتو (Pareto Analysis)

چهارشنبه, 06 مرداد 1395 نوشته شده توسط  In وبلاگ

شاید این جمله را زیاد شنیده باشید. “vital few” & “trivial many”. “اندکهای حیاتی” و “بسیارهای کم اهمیت”. اگر دقیقتر به اطراف خودتان نگاه کنید می توانید بهتر به این موضوع پی ببرید. در یک مدرسه بیشترین بی نظمی مربوط به کمترین دانش آموزان است. در یک کارخانه بیشترین تعداد خرابی ها مربوط به کمترین تعداد ماشین آلات است. در یک شرکت پخش بیشترین تعداد برگشتی ها مربوط به کمترین تعداد محصولات است. در یک شرکت بیشترین مقدار کار مربوط به کمترین کارکنان است. در یک جامعه بیشترین ثروت در دست کمترین افراد است. بله، دقیقا همین موضوع باعث شناسایی اصلی بنام 20-80 شد. در سال 1906 اقتصاددان ایتالیایی ویلفردو پارتو، یك فرمول ریاضی برای توصیف توزیع نابرابر ثروت در كشور خود ابداع كرد. پارتو مشاهده كرده بود كه بیست درصد از مردم بیشتر از هشتاد درصد ثروت را در اختیار دارند. این اصل بعدها به مشکلات کیفی تعمیم داده شد. در سالهای پایانی دهه 1940، دكتر ژوزف جوران (از پیشتازان کیفیت در آمریکا) قانون 20/80 را به پارتو نسبت داد و آنرا اصل پارتو خواند (كه نه یك اصل بلكه یك حقیقت اجتماعی در آن سالهای ایتالیا بود). در نتیجه، مشاهدات دكتر جوران از “اندكهای حیاتی و بسیارهای كم اهمیت”، یعنی این اصل كه بیست درصد چیزی اغلب مسئول 80 درصد نتایج است، تحت عنوان اصل پارتو یا قاعده 20/80 باقی ماند.
قانون پارتو چیست؟
قاعده 20/80 بدین معنا است كه در هرچیزی، میزان اندكی (20 درصد) دارای اهمیت حیاتی و بسیاری (80 درصد) كم اهمیت و یا دارای اهمیت ناچیز است. در مورد پارتو این قاعده بدین معناست كه 20 درصد مردم 80 درصد ثروت را در اختیار دارند. در ابتدا جوران نیز چنین بیان کرده بود كه 20 درصد نواقص باعث 80 درصد مشكلات می شوند. می توانیم قاعده 20/80 را در مورد تقریباً هرچیزی بكار ببریم، از علم مدیریت گرفته تا جهان فیزیك.
بعنوان مثال، شاید توجه كرده باشید كه 20 درصد از لوازم شما بیش از 80 درصد فضای انبار خانه را اشغال می كنند و نیز 80 درصد لوازم را 20 درصد از فروشندگان عرضه كرده اند. همچنین 80 درصد فروش ناشی از فعالیت 20 درصد كاركنان بخش فروش است. بیست درصد كاركنان شما مسئول 80 درصد مشكلات هستند اما بیست درصد دیگر، هشتاد درصد تولید را فراهم می‌كنند. این قاعده در هر دو مورد صادق است.
از تحلیل پارتو چه استفاده ای می‌شود؟
تحلیل پارتو روشی است برای تحلیل داده ها بر اساس قانون پارتو و ارایه نمودار پارتو. تحلیل پارتو به شما این امکان را می دهد تا عوامل غیرمهم در یک فرآیند را حذف نمایید تا تلاش خود را بر روی عواملی متمرکز نمایید که مهم تر هستند. به عبارت دیگر تحلیل پارتو بیشتر یک تحلیل اقتصادی است. تحلیل پارتو ابتدا یک مشکل بزرگ را به مشکلات کوچکتر تقسیم بندی می کند، مشکلات بزرگتر را شناسایی می کند و به ما کمک می کند تا از منابع محدود خود استفاده بهینه تری کنیم و منابع خود را صرف برطرف نمودن مشکلاتی کنیم که بیشترین بهبود را در کار ما حاصل می کند.
نمودار پارتو
نمودار پارتو بر اساس قاعده 20-80 ترسیم می‌گردد. کلیه عوامل نقص شناسایی می شوند و سپس بر اساس توزیع فراوانی مرتب می گردند. در این حالت “اندکهای حیاتی” و “بسیارهای کم اهمیت” به روشنی قابل ملاحظه خواهند بود.
در پست بعدی در مورد چگونگی ترسیم نمودار پارتو (Pareto Chart) در نرم افزار Excel توضیحات کاملی ارایه خواهم داد.

تحلیل پارتو با اکسل (Pareto Analysis with Excel)

 

خواندن 8444 دفعه آخرین ویرایش در سه شنبه, 13 مهر 1395 14:23